Ава фильтри — авадан кирлерни сюзмек ичюн къулланылгъан озьек алеттир. Онынъ эсас вазифеси — тоз, парчачыкълар, тютюн ве куйген киби зарарлы мадделерни физикий тутув я да адсорбция ёлунен тутып, донатмалар я да системаларгъа кирген ава темиз стандартларгъа уйгъун олгъаныны темин этмектир. Онынъ чалышув принципи биринджи невбетте фильтр материалынынъ микроструктурасына эсаслана. Ава фильтрден кечкенде, тешиклернинъ колеминден буюк парчачыкълар догърудан-догъру тыкъыла, кичик парчачыкълар исе инерциаль чарпышма, диффузия я да электростатик адсорбция ёлунен тутула биле. Меселя, джам лифли фильтр кягъытнынъ бири-бирине токъунгъан лифлеринден мейдангъа кельген учь-ольчюли сет къурулышы 0,3 мкм-ден буюк парчачыкъларны эффектив шекильде къапатып, 99,97% фильтрация догърулыгъына ирише, бу исе донатманынъ эскирюв ве авале хавфыны сезилерли дереджеде эксильте.
Къулланув сценарийлери джеэтинден ава фильтрлери къуруджылыкъ машиналарында, санайы тозларыны чыкъарувда, автомобиль двигателлеринде, ава компрессорларында ве дигер сааларда кенъ къулланыла. Меселя, къуруджылыкъ машиналары экскаваторларында устюне-монтаж этильген, сырада, эгилип -къойулгъан, тез-чыкъарылгъан фильтрлер фильтр элементлерини тез денъиштирмеге имкян бере, тознынъ юксек концентрациясы олгъан къатты муитке уйгъунлаша. Тоз топлайыджы системаларда балчыкълы фильтрлер фильтрация мейданыны арттыра, чалышув семерелилигини юксельте ве донатманынъ омюрини узата. Бундан да гъайры, материалны сечип алув чалышувгъа догърудан-догъру тесир эте: джам лифли фильтр кягъытлары сыджакъкъа-даянгъан ве химиявий джеэттен даянгъан, шунынъ ичюн оны юксек-араретли дым газларынен чалышмакъ ичюн келишкен; полиэфир лифли фильтр муити умумий санайы тозларыны чыкъармакъ ичюн зияде рентабель ве келише.
Саа стандартларында ава фильтрининъ чалышув талаплары ачыкъ-айдын бельгиленген. Меселя, ISO 5011 стандартында фильтрнинъ эффективлигини сынав усуллары косьтериле, олар фильтрнинъ 0,3 мкм парчачыкълар ичюн тутув тезлиги белли бир акъынты тезлигинде косьтерильген къыйметке уймакъны талап этелер. Бундан да гъайры, фильтр басымынынъ тюшюви (ава акъымынынъ къаршылыгъы) эсас ольчюдир; басымнынъ зияде тюшюви донатманынъ энергия сарфыны арттыра. Амелий джеэттен къулланыджылар иш шараитлерине коре уйгъун фильтрнинъ спецификациясыны сечип алмакъ кереклер. Меселя, тознынъ юксек концентрациясы ичюн зияде сюзюв догърулыгъы олгъан фильтрлер керек (0,3 мкм киби), алчакъ-концентрациялы муитлерде исе, масраф ве махсулдарлыкъны мувазене этмек ичюн, 5 мкм-10 мкм фильтрлернен фильтрлерни къулланмакъ мумкюн.
Теминлевге кельгенде, ава фильтрининъ дифференциаль манометрини даима тешкермек керек. Басым тюшюви башлангъыч къыйметтен 2-3 кере зияде олгъанда, тыкъылув ве ава алув проблемалары олмасын деп, фильтр элементини денъиштирмек керек. Оптимал уйгъунлашувны темин этмек ичюн, озьлештирильген фильтрлерни монтаж ери (юкъары я да ян монтаж) ве акъынты талаплары (меселя, саатте 1000м3 ава ишлемек) киби параметрлерге эсасланып да озьлештирмек мумкюн.
